Önemli Noktalar
- En sık belirti: sınırları belirgin, kırmızı, kabarık ve üzeri gümüşi kepekli plaklar.
- Farklı tipleri vardır; bazıları plak değil, küçük damla şeklinde döküntü ya da kıvrım yerlerinde kızarıklık yapar.
- Hastalığın temelinde genetik yatkınlık ve bağışıklık sistemi vardır; stres ve enfeksiyonlar gibi etkenler atakları tetikler.
- Tırnak değişiklikleri ve eklem ağrısı da hastalığın parçası olabilir.
Sedef hastalığının belirtileri
Sedef hastalığının en sık belirtisi; dirsek, diz, saçlı deri ve bel bölgesinde görülen, sınırları belirgin, kırmızı, kabarık ve üzeri gümüşi beyaz kepekli plaklardır. Plaklar kaşıntılı olabilir; kepekler kazındığında altında noktasal kanamalar görülebilir.
- Saçlı deride: Kalın, yapışık kepeklenme; saç çizgisini aşabilir
- Tırnakta: Küçük çukurcuklar, sarı-kahverengi lekeler, tırnağın yatağından ayrılması
- Eklemlerde: Ağrı, şişlik, sabah tutukluğu — sedef romatizmasının işareti olabilir
Sedef hastalığının tipleri
- Plak tip: En sık görülen tip; yukarıda anlatılan kabarık ve kepekli plaklar
- Damla tip: Özellikle çocuk ve gençlerde, çoğu zaman bir boğaz enfeksiyonunun ardından gövdede aniden çıkan küçük, damla şeklinde lekeler
- Kıvrım yeri tipi: Koltuk altı, kasık ve meme altı gibi kıvrımlarda kepeksiz, parlak kırmızı alanlar
- İltihaplı tip: Kızarıklığın üzerinde iltihap dolu kabarcıklar; bazen yalnızca el ve ayak tabanında
- Yaygın kızarıklık tipi: Nadir ama ciddi; vücudun büyük bölümünün kızarması. Acil değerlendirme gerektirir
Sedef hastalığı neden olur?
Hastalığın temelinde genetik yatkınlık ve bağışıklık sisteminin aşırı çalışması vardır. Ailede sedef olması riski artırır. Bu zeminde şu etkenler atakları tetikleyebilir:
- Stres
- Enfeksiyonlar, özellikle boğaz enfeksiyonu
- Cilt travması: Çizik, kesik, yanık ya da dövme bölgesinde yeni plak çıkabilir
- Bazı ilaçlar ve kortizonun birdenbire bırakılması
- Sigara, alkol ve fazla kilo
- Soğuk ve kuru hava
Ne zaman hekime gidilmeli?
Kepekli, kırmızı plaklar, tırnak değişiklikleri ya da eklem şikâyetleri varsa dermatoloji muayenesi gerekir. Vücudun büyük bölümünün aniden kızarması, ateş ve halsizlik ise acil değerlendirme gerektirir. Hastalığın genel özellikleri ve tedavisi için sedef hastalığı nedir yazımıza bakabilirsiniz.
Not: Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerine geçmez. Size uygun yaklaşım muayenede belirlenir.
