Önemli Noktalar
- Deniz tuzu ve havuzdaki klor, cildin koruyucu yağ tabakasını azaltarak kuruluk, gerginlik ve kaşıntıya yol açabilir.
- Sudan çıktıktan sonra ılık suyla kısa bir duş ve birkaç dakika içinde sürülen nemlendirici, cildin toparlanmasına yardımcı olur.
- Su ve kum güneş ışınlarını yansıtır; suya dayanıklı güneş koruyucu da yüzme ve havlulanma sonrasında yenilenmelidir.
- Egzaması olan ya da hassas ciltli kişilerde klor ve tuz alevlenmeyi tetikleyebilir.
- Su temasından sonra çıkan ve birkaç gün içinde geçmeyen döküntü ya da su toplayan yanık hekime gösterilmelidir.
Deniz ve havuz sonrası cilt bakımı nasıl yapılır?
Deniz ve havuzdan sonra cildi ılık suyla durulamak, nazik bir temizleyiciyle tuz ve klor kalıntısını almak ve cilt hâlâ hafif nemliyken nemlendirici sürmek temel adımlardır. Gün boyunca güneş koruyucuyu yenilemek ve cildin verdiği tepkileri izlemek bakımın diğer yarısıdır.
Bu adımlar karmaşık değildir. Önemli olan, tatil boyunca her gün düzenli uygulanmalarıdır. Kuru, hassas ya da egzamaya yatkın bir cildiniz varsa küçük ihmaller bile kaşıntı ve kızarıklık olarak geri dönebilir.
Deniz suyu ve klor cilde ne yapar?
Cildin en üst katmanı, hücreler ve aralarındaki yağlardan oluşan bir bariyerdir. Bu bariyer nemi içeride tutar, tahriş edici maddeleri dışarıda bırakır. Uzun süre suda kalmak bu yapıyı geçici olarak zayıflatabilir.
- Deniz suyu: Su buharlaştıktan sonra ciltte tuz kalır. Tuz cildin nemini çekebilir; gerginlik, pullanma ve kaşıntı hissi bu yüzden sık görülür. Kum taneleri de sürtünmeyle hassas bölgeleri tahriş edebilir.
- Havuz suyu: Klor ve benzeri dezenfektanlar suyu mikroplardan korumak için gereklidir. Ancak cilt yüzeyindeki doğal yağları azaltabilir ve özellikle sık yüzenlerde kuruluğa yol açabilir.
- Güneş ve sıcak: Su kenarında geçen uzun saatler, terleme ve güneş bu etkiyi artırır.
Herkesin cildi aynı tepkiyi vermez. Yağlı ciltte belirgin bir sorun olmayabilir; kuru, ince ya da atopik ciltte ise aynı süre suda kalmak belirgin kuruluk yapabilir.
Sudan çıktıktan sonra adım adım bakım
- Durulama: Mümkünse sudan çıkınca bekletmeden duşta tuzu ve kloru durulayın. Su ılık olsun; çok sıcak su cildi daha da kurutur.
- Nazik temizlik: Parfümsüz ve cildi kurutmayan bir temizleyici yeterlidir. Kese, sert peeling ve fırçalama tatil boyunca gerekli değildir.
- Kurulama: Havluyla ovmak yerine bastırarak kurulayın.
- Nemlendirme: Cilt hâlâ hafif nemliyken, birkaç dakika içinde nemlendirici sürün. Seramid, gliserin ya da hyaluronik asit içeren sade ürünler çoğu cilt için uygundur. Yağlı ciltte hafif jel kıvamlar, kuru ciltte daha yoğun kremler tercih edilebilir.
- Sıvı alımı: Sıcakta yeterli su içmek genel sağlık için önemlidir; ancak cilt kuruluğunu tek başına gidermez, dışarıdan nemlendirme gerekir.
Su kenarında güneş koruması
Su, kum ve açık renkli zeminler güneş ışınlarını yansıtır. Bu yüzden şemsiye altında bile yanma ve lekelenme görülebilir. Serin rüzgâr ya da suyun içinde olmak yanmayı hissetmeyi geciktirir, ama engellemez.
- Geniş spektrumlu, en az SPF 30 olan ve suya dayanıklı bir güneş koruyucu seçin; plaja çıkmadan önce sürün.
- Suya dayanıklı ürünler de suda sınırlı süre korur. Yüzdükten, terledikten ve havluyla kurulandıktan sonra yeniden sürün; gün içinde yaklaşık iki saatte bir yenileyin.
- Kulak, ense, ayak üstü, dudak ve saç çizgisi sık unutulan bölgelerdir.
- Öğle saatlerinde gölgede kalmak, şapka, güneş gözlüğü ve ince uzun kollu giysiler kremin yükünü azaltır.
Tekrarlayan güneş yanıkları uzun vadede cilt yaşlanması ve lekelerle ilişkilidir. Lekelerin nasıl oluştuğunu güneş lekesi yazımızda anlattık.
Egzama ve hassas ciltte nelere dikkat edilmeli?
Atopik dermatit (egzama) olan kişilerde cilt bariyeri zaten zayıftır. Bu kişiler yüzmekten vazgeçmek zorunda değildir; ancak bazılarında klor ve tuz kaşıntıyı ve kızarıklığı artırabilir.
- Suya girmeden önce ince bir tabaka nemlendirici sürmek bazı kişilerde cildi korumaya yardımcı olabilir.
- Sudan çıkınca bekletmeden durulayıp nemlendirmek bu kişiler için özellikle önemlidir.
- Hekiminizin önerdiği tedavi kremlerini tatilde de planlandığı şekilde sürdürün; kendi kendinize bırakmayın ya da artırmayın.
- Kaşıntılı bölgeleri kaşımak cildi açar ve enfeksiyon riskini artırır.
Yüzde kızarıklık ve yanma eğilimi olanlarda güneş ve sıcak sık görülen tetikleyicilerdendir. Bu durum gül hastalığı (rozasea) ile ilişkili olabilir.
Havuz ve deniz sonrası görülebilen diğer sorunlar
- Kıl dibi iltihabı (follikülit): Özellikle jakuzi ve ılık havuzlardan sonra, genellikle bir iki gün içinde, mayonun örttüğü bölgelerde kaşıntılı kırmızı kabarcıklar çıkabilir.
- Mantar enfeksiyonları: Nemli kalan ayak parmak araları ve kıvrım bölgeleri mantar için uygun ortamdır. Kıvrımları iyice kurulamak ve ıslak mayoyla uzun süre oturmamak riski azaltır.
- Siğil: Havuz kenarı, duş ve soyunma odası gibi ıslak zeminlerde çıplak ayakla yürümek bulaşmaya zemin hazırlayabilir. Terlik kullanmak basit bir önlemdir. Ayrıntılar ayak tabanında siğil yazımızda.
- İsilik: Sıcak ve nemde ter kanallarının tıkanmasıyla küçük, kaşıntılı kabarcıklar görülebilir. Serin ortam ve bol giysiler çoğu zaman yeterlidir.
Ne zaman hekime başvurmalı?
Hafif kuruluk ve gerginlik çoğu zaman birkaç gün düzenli bakımla düzelir. Şu durumlarda ise bir hekime görünmeniz uygundur:
- Geniş alanda su toplayan, çok ağrılı güneş yanığı ya da yanığa ateş, titreme ve halsizliğin eşlik etmesi
- Nemlendirmeye rağmen birkaç günde geçmeyen, yayılan kaşıntılı döküntü
- Kızarık, sıcak, şiş ve giderek ağrılı hale gelen bir bölge
- Denizanası teması sonrası geçmeyen yanma ya da yaygın kabarıklık (nefes darlığı eşlik ederse acil başvurulmalıdır)
- Bir benin renginde, boyutunda ya da şeklinde fark ettiğiniz değişiklik
Yaz sonunda kuruluk, donukluk ya da güneşe bağlı ton farkları sürüyorsa, cildin ihtiyacına göre planlanan bir medikal cilt bakımı muayenede değerlendirilebilir.
Not: Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve muayenenin yerine geçmez. Size uygun yaklaşım muayenede belirlenir.
